Inzet verzwaringsdeken bij dementie

Menu

Dementie

Dementie raakt het denken, voelen en doen. Wat dementie is en wat dit betekent voor het dagelijks leven van iemand en zijn omgeving, staat hier overzichtelijk uitgelegd.

Thuis wonen met dementie

Thuis wonen kan vaak langer dan gedacht. Lees wat daarbij komt kijken, welke hulp mogelijk is en hoe het dagelijks leven veilig en prettig blijft.

Euthanasie en dementie

Euthanasie bij dementie roept veel vragen op. Hier staat hoe de wetgeving werkt, wat mogelijk is en waarom op tijd praten hierover belangrijk is.

Dementie

Dementie raakt het denken, voelen en doen. Wat dementie is en wat dit betekent voor het dagelijks leven van iemand en zijn omgeving, staat hier overzichtelijk uitgelegd.

Thuis wonen met dementie

Thuis wonen kan vaak langer dan gedacht. Lees wat daarbij komt kijken, welke hulp mogelijk is en hoe het dagelijks leven veilig en prettig blijft.

Euthanasie en dementie

Euthanasie bij dementie roept veel vragen op. Hier staat hoe de wetgeving werkt, wat mogelijk is en waarom op tijd praten hierover belangrijk is.

Verzwaringsdeken bij dementie

Lijkt uw naaste met dementie erg gespannen, boos, onrustig of juist heel stil en onbereikbaar? Dan kan het zijn dat er iets misgaat in de prikkelverwerking. Er is dan een probleem in de Sensorische Informatieverwerking (SI). Een verzwaringsdeken kan mogelijk helpen. 

Wat is Sensorische Informatieverwerking?

De hersenen zijn de hele dag druk met het verwerken van prikkels en andere stukjes informatie die binnenkomen via onze zintuigen. Dat heet Sensorische Informatieverwerking (SI). Lees hier meer over de verschillende zintuigen, hoe wij prikkels verwerken, hoe en wanneer dit verkeerd gaat en hoe de analyse- en behandelmethode Sensorische Informatieverwerking (SI) kan helpen.

Meer over SI

Wat is een verzwaringsdeken?

Een verzwaringsdeken is een deken gevuld met materialen zoals glasparels, ballen of granulaat. Daardoor is de deken veel zwaarder dan een gewone deken. Het extra gewicht zorgt voor diepe lichaamsdruk stimulatie (Deep Pressure Stimulation, DPS). Dit is een soort stevige, constante druk op het lichaam.

Hoe helpt de druk van een verzwaringsdeken?

De druk van de deken kan zorgen voor een gevoel van veiligheid en een betere nachtrust. Het is vergelijkbaar met een stevige knuffel. Of, net als vroeger: het gevoel onder meerdere gestapelde dekens te liggen, zoals vroeger veel mensen hadden. Mensen met dementie kunnen dit als herkenbaar en veilig ervaren.

  • Diepe druk kan kalmerend werken. Dit verschilt echter per mens, het is belangrijk dat we ons dat realiseren.
  • Diepe druk activeert hetparasympatische zenuwstelsel , het systeem dat zorgt voor ontspanning. Hierdoor kunnen de volgende effecten optreden:
    • Meer ontspanning, waardoor betere slaap
    • Het lichaam maakt meer serotonine en melatonine aan, hormonen die bijdragen aan een gevoel van rust en aan een betere slaap.
    • Het ervaren van minder stress en angst
    • Diepe druk kan het stresshormoon cortisol verlagen. Dat zorgt voor minder spanning in lichaam en geest.
    • Betere bewustwording van het eigen lichaam. Mensen met de ziekte dementie kunnen moeite hebben met het ervaren van hun eigen lichaam. Voor mensen die moeite hebben metproprioceptie , kan de diepe druk houvast geven. Dit helpt bij focus en stabiliteit.

Verzwaarde deken werkt niet bij iedereen

Maar let op: het is geen standaardbehandeling. De verzwaringsdeken helpt ook niet iedereen.

Verzwaarde deken? Eerst een plan

Een verzwaringsdeken is een hulpmiddel dat bij de ene persoon wel werkt, maar bij de andere niet. Er zijn bovendien ook mensen met dementie bij wie de inzet van zo’n verzwaarde deken helemaal geen goed idee is. Bijvoorbeeld bij snurken, slaapapneu of bloedsomloopproblemen.

Daarom is het van belang dat een zorgprofessional een plan maakt bij de inzet van het hulpmiddel.

  • Woont de persoon met dementie op een woonzorglocatie? Een medewerker zoals de gespecialiseerd verzorgende psychogeriatrie (GVP) of de verpleegkundige kan samen met een behandelaar zoals de specialist ouderengeneeskunde, verpleegkundig specialist of physician assistant kijken of en hoe de deken ingezet wordt.
  • Woont de persoon met dementie thuis? Neem dan contact op met de huisarts voor een verwijzing naar een fysio- of ergotherapeut die deskundig is op het gebied van zintuigenprikkeling en ouderen met dementie. Deze behandelaren kunnen adviseren over of een verzwaringsdeken helpend kan zijn. Zij adviseren ook over welke maat verzwaringsdeken nodig is en hoe de verzwaarde deken te gebruiken.

Welke maat verzwaringsdeken?

De maat van de deken moet afgestemd worden op de lengte van de gebruiker. Ook het gewicht van de gebruiker is belangrijk: de deken weegt ongeveer 10 tot 15 procent van dit gewicht. Is er sprake van reumatische klachten? Neem dan een iets lichtere deken.

Hoe gebruik je een verzwaringsdeken?

Voor het beste resultaat rust de verzwaringsdeken direct op het lichaam. Zo ervaart de persoon met dementie het meeste van de werking van de deken. Laat de verzwaringsdeken niet over de zijkanten van het bed hangen. De deken kan dan van het bed afglijden.

Sommige mensen leggen de verzwaringsdeken boven of onderop hun ‘normale’ dekbed, voornamelijk voor wat meer warmte. Dat is ook een prima manier om de verzwaringsdeken te gebruiken! Zolang het gewicht op het lichaam rust zal je de effecten merken; ook al zit daar een extra dekbed tussen.

Van nek tot tenen

Kijk ook hoe de persoon met dementie gewend is om te slapen. Ligt hij of zij normaal gesproken voor een groot deel onder de deken? Doe dit dan ook met de verzwaarde deken. Een verzwaarde deken heeft het meest effect wanneer deze je bedekt van je nek tot je tenen. Maar ook dit kan per persoon verschillen.

Laat de verzwaringsdeken niet over de zijkanten van het bed hangen. De deken kan dan van het bed afglijden.

Let goed op

Zorgt u voor iemand met dementie? Let dan goed op bij de inzet van een verzwaringsdeken.

  • Zorg eerst voor een plan, als het kan in het overleg met een behandelaar.
  • Leg de verzwaarde deken rustig op de persoon met dementie.
  • Blijf even bij de persoon en kijk of hij of zij rustig blijft en comfortabel lijkt.
  • Niet comfortabel? Probeert de persoon de deken bijvoorbeeld van zich af te trekken? Haal de deken dan direct weg.
  • Bouw het gebruik van de verzwaarde deken op, om het lichaam eraan te laten wennen.
  • Een verzwaringsdeken moet altijd vrij kunnen worden afgelegd, anders is er sprake van dwang.

Wanneer een verzwaringsdeken?

Slapen

Een verzwaringsdeken kan helpen beter te slapen. Daardoor wordt de deken vaak gebruikt bij het ’s avonds naar bed gaan.

(Korte) middagrust

Heeft de persoon met dementie moeite om in de middag rust te vinden? Is er sprake van vermoeidheid, of overprikkeling? Dan kan een verzwaringsdeken ook voor rust zorgen.

Angst en paniekaanvallen

Angstige momenten en paniekaanvallen zijn veelvoorkomende vormen van onbegrepen gedrag bij dementie. In sommige gevallen kan het helpen een verzwaringsdeken in te zetten. De druk van de deken kan zorgen voor een gevoel van geborgenheid en veiligheid. Gevoelens die door angst of paniek wegvallen.

Lijkt de deken niet fijn aan te voelen? Haal hem dan direct weg. Niet elke persoon met dementie zal zo’n deken fijn vinden. Houd er overdag ook rekening mee dat na 20 tot 30 minuten het effect van de diepe druk afneemt. Het onbegrepen gedrag kan dan weer toenemen.

 

Geen wondermiddel, wel een waardevol hulpmiddel

Een verzwaringsdeken is geen wondermiddel. Het is wél een waardevol hulpmiddel wanneer er een probleem is in de prikkelverwerking van iemand met dementie (Sensorische Informatieverwerking). De deken kan helpen rust en balans te vinden in een wereld vol prikkels. Zo kan een verzwaarde deken helpend zijn voor mensen die baat hebben bij meer structuur, diepe druk of een gevoel van veiligheid.

Meer informatie

Gaat het om een persoon met dementie die woont op een woonzorglocatie? Of die thuis ondersteund wordt? Bespreek dan eerst met de betrokken behandelaar of het zinvol is om een verzwaringsdeken in te zetten. Leg het plan, de verwachtingen en de uitvoering en evaluatie vast in het dossier.

Meer weten over Sensorische Informatieverwerking en de inzet van hulpmiddelen? De artikelen hieronder bieden meer informatie.

Pagina Links